Kunstwerken voor de rivier

Eind 2016 is Ruimte voor de Rivier Zwolle opgeleverd, een van de ruim dertig projecten uit de Planologische Kernbeslissing Ruimte voor de Rivier van 2007. Naast veel grondwerk (dijkverleggingen, nevengeulen), vroeg het project ook om de aanleg van nieuwe bruggen. Gerhard Nijenhuis van bruggenspecialist ipv Delft deelt zijn visie op het ontwerpen van kunstwerken voor gebieden waar de natuur van oudsher (over)heerst.

Zeker voor Nederland, maar waarschijnlijk wereldwijd, zijn de Ruimte voor de Rivier projecten uniek. De basisgedachte achter het programma is een breuk met de maakbaarheidsgedachte die veel westerse techneuten kenmerkt. Laten we een stap terug doen, is de gedachte. Laten we de rivier meer ruimte geven. Niet een hogere dijk, maar een grotere bedding. Een fantastisch bescheiden idee. En wat een mooie nieuwe natuur levert het op!

Ingetogen ontwerpen
Het ontwerpen van een brug in zo’n ongerept landschap vraagt nog meer dan elders een bescheiden opstelling van de ontwerper. Het landschap kenmerkt zich door rust en helderheid. De natuurlijke waterstroom en de cultuurrijke kades liggen al eeuwen op hun plek. Nieuwe toevoegingen moeten subtiel ingepast worden. Met een vanzelfsprekende vorm en door logische principes ingegeven.
Vanzelfsprekend is echter niet hetzelfde als voor de hand liggend. Een voor de hand liggend ontwerp is al snel een civieltechnische standaardoplossing. Een betondek met een hekwerk van gasbuis. Functioneel, maar ook niet meer dan dat. Gelukkig is de lat voor de Ruimte voor de Rivier projecten hoger gelegd.

wgs-02_081_brug-westenholte-ipvdelft

brug Westenholte

Overstroombaar
Voor Ruimte voor de Rivier Zwolle ontwierpen we een brug over de nieuwe nevengeul bij Westenholte. Een lensvormige doorsnede, cilindrische kolommen en een slim systeem van prefab elementen maakten een zeer eenvoudige hoofdvorm mogelijk. Dankzij de afgeronde vormen en afwezigheid van obstakels is de brug bij hoogwater overstroombaar. Het hekwerk is zo ontworpen, dat een zware drijvende boomstam bij hoogwater alleen een hekwerksegment beschadigt en niet de brug zelf.

Noordwaard
Samen met West 8 ontwierpen we een familie van kunstwerken voor de ontpolderde Noordwaard. Supereenvoudige bruggen met stoere verbronste hekwerken. Ingetogen gemetselde gemaalgebouwen met soms een uitkijkpunt op het dak, de benodigde stenen voor het metselwerk afkomstig van de voor de ontpoldering afgebroken schuren. De eenvoud van deze bruggen en gemalen maakt dat ze met een bescheiden rol in het landschap genoegen nemen. Ze staan letterlijk en figuurlijk ten dienste van de natuur.

fiets en voetgangersbrug Ruimte voor de Rivier, ontpoldering Noordwaard, brugontwerp door ipv Delft

Noordwaard

Dat geldt ook voor de brug bij Westenholte. Daar zijn de betonnen kolommen bewust niet gehydrofobeerd of voorzien van een coating. De verschillende waterstanden zullen zich aftekenen op het beton en zo manifest maken dat ook hier niet de mens, maar de natuur regeert.

Voor ons zijn deze projecten inspirerend geweest. Ze laten zien hoe een vanzelfsprekend en ingetogen ontwerp de verwondering over het prachtige rivierenlandschap kan bevorderen.

meer informatie?

bel Gerhard Nijenhuis:
015 750 25 72

terug naar homepage
Kennisblog

Ook interessant:

nieuwe situatie Kluisheulbrug Maasland, brug na renovatie, verkeersbrug door ipv Delft

Wat kost een brug?

Het plan een brug te realiseren ontstaat doorgaans vanuit een behoefte. Zodra die behoefte is vastgesteld, volgt de vraag: wat kost dat eigenlijk? Het is een van de vragen die ons keer op keer gesteld wordt. Hoog tijd dus om hem te beantwoorden!
fiets en voetgangersbrug over het water, vanaf zuidoever, concept tekening door ipv Delft

Aanbesteden met so, vo of do?

Wanneer besteed je een (infrastructuur)project aan? Als er alleen wat referentiebeelden liggen, met een schetsontwerp of pas als het ontwerp bijna volledig is uitgewerkt? We merken dat opdrachtgevers zich geregeld afvragen wat voor hun project het juiste moment is. Ivo Mulders gaat daarom in op de verschillende opties.
betonnen pilaren onder duurzame, hydrodynamische, overstroombare brug in Fortmond Olst, brugontwerp door ipv Delft

In zes stappen naar een duurzame brug

Dé duurzame brug bestaat niet. Elke situatie is uniek en vraagt om andere afwegingen en keuzes, die leiden tot een situatie-specifieke oplossing. Daarbij speelt ook de interpretatie van het begrip duurzaamheid een rol. Voor ons is duurzaamheid een combinatie van diverse factoren: milieubelasting, levensduur en onderhoud. We ontwikkelden een stappenplan dat helpt om voor alle situaties een zo duurzaam mogelijk ontwerp te maken.

Is uw vraagspecificatie SMART genoeg?

Hoe duidelijker de opdracht is geformuleerd, hoe groter de kans op een succesvol resultaat, en een proces zonder eindeloze discussies. Het SMART principe kan u helpen om en compleet, helder en compact programma van eisen op te stellen. Maar wat houdt het principe in? En hoe vertaalt het zich naar concrete eisen?
Onderhoudsarm inspirerend engineering voetgangersbrug beton rvs

Kunstwerken voor de rivier

Eind 2016 is Ruimte voor de Rivier Zwolle opgeleverd, een van de ruim dertig projecten uit de Planologische Kernbeslissing Ruimte voor de Rivier van 2007. Naast veel grondwerk (dijkverleggingen, nevengeulen), vroeg het project ook om de aanleg van nieuwe bruggen. Gerhard Nijenhuis van bruggenspecialist ipv Delft deelt zijn visie op het ontwerpen van kunstwerken voor gebieden waar de natuur van oudsher (over)heerst.