fietsbrug De Patriot, Hoofdvaart/A44 Abbenes

brug met een vierde leven

Rijkswaterstaat vervangt tussen nu en 2030 een brug en drie viaducten in rijksweg A44. Een van de te vervangen viaducten bevindt zich over de Hoofdvaart bij Abbenes. Direct onder dit viaduct ligt een verkeersbrug die wordt gesloopt voor de werkzaamheden. Tot dan toe deelden fietsers en automobilisten hier dezelfde, donkere en smalle oversteek, geen veilige situatie. De gemeente wilde er eerst een tijdelijke fietsbrug plaatsen voor de duur van de werkzaamheden, maar dat idee groeide uit tot een nieuwe, vrijliggende fietsbrug op deze locatie.

tweedehands brug

Circulariteit is een expliciete doelstelling van de gemeente Haarlemmermeer en die ambitie werd het uitgangspunt van dit ontwerp. De gemeente schafte een voormalige havenbrug uit Vlissingen aan uit de Bruggenbank (een marktplaats voor tweedehands bruggen). Deze 26 meter lange vakwerkbrug was in technisch goede staat. Aan ons de schone taak om de brug te transformeren tot een passend en mooi brugontwerp voor de locatie.

hergebruik staalconstructie

De vakwerkbrug was eerst verlengd en daarna verzwaard met kokerliggers aan boven- en onderzijde. Deze stalen kokers werden verwijderd zodat de constructie weer een zuiver vakwerk is. De brug moest daarnaast iets langer worden zodat de landhoofden zo ver mogelijk in het talud geplaatst konden worden. Zo werd het profiel van de Hoofdvaart intact gelaten. De verwijderde stalen kokers zijn hergebruikt voor steunpunten en korte aanbruggen aan weerszijden, precies genoeg voor die extra lengte.

Er is een extra leuning geplaatst bovenop het vakwerk om de vereiste leuninghoogte van 1,3 meter te bereiken. Deze leuning gaat aan de uiteinden over in een leuning van volledige hoogte met horizontale stalen spankabels, waardoor de nieuwe toevoeging zich onderscheidt van de hergebruikte brugconstructie, terwijl de brug toch één geheel vormt.

De brug heeft een eenduidige verschijning door de doorlopende randligger: de onderste horizontale ligger gaat naadloos over in de aanbruggen en landhoofden.

details en gedicht polderdichter

De spankabels van de nieuwe leuning trekken langs de vakwerkconstructie. Het ontwerp bevat zorgvuldig gedetailleerde ogen waar de kabels doorheen lopen. In de nieuwe handregel is verlichting verwerkt, zodat de brug ook ’s avonds goed verlicht is.

De brug draagt de naam De Patriot; een verwijzing naar een verzetsgroep en illegale krant die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de omgeving actief was en waarvan drie betrokken verzetsstrijders op 8 september 1944 werden gefusilleerd.

Op de oorspronkelijke brugconstructie, aan de binnenzijde, staat het gedicht “Hoofdvaart” van polderdichter Leo Richardson. Naast de brug komt een informatiezuil van het staal dat na de bouw nog over was, met een QR-code die het verhaal van herkomst en hergebruik vertelt.

hergebruik is de toekomst

Dit was de eerste keer dat we een bestaande brug in zijn geheel opnieuw hebben gebruikt. De reductie van CO₂ en MKI (Milieukosten Indicator) ten opzichten van een nieuwe stalen brug zijn nieuwe versus hergebruikte vakwerkconstructie zijn groot. De CO₂ reductie is 69% en de MKI reductie is 68%. Daarnaast zijn de landhoofden uitgevoerd in cementloos beton, Ook dit levert een aanzienlijke CO₂ en MKI-impact reductie op. Dat maakt De Patriot bij uitstek een duurzame brug. Een opdracht die goed aansluit bij onze aandacht voor duurzaamheid.

specificaties

betrokken partijen: Dura Vermeer, Haskoning, Vic Obdam
oplevering: 2026