lichtring Karel de Grotelaan, Eindhoven

herkenningspunt Ring Eindhoven

De gemeente Eindhoven werkt aan de realisatie van project HOV4: een snelle busverbinding van Eindhoven Centraal naar De Run in Veldhoven, met een aftakking naar de High Tech Campus. Onderdeel van het tracé is een nieuwe onderdoorgang voor de Ring, ter hoogte van de Karel de Grotelaan. De ambitie was om niet alleen de verkeerssituatie te verbeteren, maar ook een herkenningspunt voor de wijk Gestel toe te voegen in de vorm van een lichtobject. In opdracht van de gemeente maakten we het architectonisch en landschappelijk ontwerp voor het lichtobject, de onderdoorgang en de landschappelijke inpassing van het kruispunt.

transformatie kruispunt

De bestaande situatie is een groot verkeersplein met een diameter van 80 meter, groen in het midden en lage bebouwing op een flinke afstand. In de nieuwe situatie loopt het verkeer van de Ring via de nieuwe onderdoorgang. Daarboven ontstaat een nieuw kruispunt met de Lichtring als icoon. De cirkelvorm van de Lichtring is een verwijzing naar de herkenbare vorm van het huidige verkeersplein. De Karel de Grotelaan krijgt met de HOV4 een vrijliggende busbaan.

lichtring voor lichtstad

Ons ontwerp sluit in schaal en vorm aan bij de al bestaande lichtinstallaties op de Ring: de Zwerm en de Lichtnaald. We bedachten een cirkelvormige staalconstructie van zes gestapelde ringen die zowel aan de binnen- als buitenzijde voorzien zijn van dynamische ledverlichting. Daarmee is het mogelijk verschillende lichtprogramma’s toe te passen, elk met een eigen uitstraling en beweging. Denk aan lichtpuntjes die zich als een zwerm vuurvliegjes over de installatie bewegen, of een langzaam van kleur veranderende zondsondergang.

integraal ontwerp

De Lichtring heeft een diameter van 46 meter en steunt op vijf zorgvuldig geplaatste stalen staanders. Die staanders doen gelijk dienst als portaal voor de verkeerslichten. Verder zorgen minimalistische lichtspots bovenaan de staanders voor de aanlichting van het kruispunt op maaiveldniveau. Het is dus een integratie van lichtobject, verkeersregeling en functionele verlichting.

De onderzijde van de lichtring komt op zo’n zeven meter boven maaiveld. De staanders worden maximaal twaalf meter hoog en steken een stuk uit boven de lichtring. De cirkelvormige constructie zelf is een vierendeelligger, een vakwerk zonder diagonalen. We kozen hiervoor, om de constructie zo minimaal en rustig mogelijk te houden. Het lichtontwerp komt dan het beste tot zijn recht.

totaalontwerp

Om het lichtobject optimaal te verbinden met de Ring en de nieuwe onderdoorgang, keren de zes lichtlijnen terug in de randen van de tunnelbak. Het lichtbeeld van de grote Lichtring op het kruispunt en het licht van de lichtlijnen in de randen van de onderdoorgang staan in relatie met elkaar. Ze vormen samen een geheel. Daarbij letten we er uiteraard op dat het bewegende lichtbeeld nooit storend is voor weggebruikers, omwonenden of de natuur.

bewegend lichtbeeld

Uitgangspunt is dat de lichtring een dynamisch, bewegend lichtbeeld geeft. De lichtsterkte is ook dynamisch en wordt afgestemd op bijvoorbeeld verkeersintensiteit, moment van de dag en omgevingslicht.

We ontwierpen meerdere programma’s. Eindhovenaren konden hier via een website van de gemeente hun mening over geven. Daarnaast konden geinteresseerden een viertal lichtontwerpen ervaren tijdens een openbare VR-sessie, waarbij met VR-brillen op video’s van de ontwerpen bekeken werden.

beeldkwaliteitsplan

In een so ontwerpvisie legden we de beeldbepalende elementen van het ontwerp vast. Dit document vormt straks de basis voor de aanbesteding en realisatie. Tijdens de uitvoering blijven we betrokken.