Fietshellingen – deel 1: hellingspercentage

Te steil of niet? Het is een vraag die vaak gesteld wordt, zowel in de ontwerpfase van een fietsbrug als na oplevering. Strikte regelgeving over maximale hellingspercentages is er niet. Uiteindelijk gaat het erom of een fietshelling voor fietsers comfortabel genoeg is. Als fietsers een nieuwe brug mijden omdat de helling te steil en zwaar is, dan is het wellicht de investering niet waard. De juiste helling is dus essentieel. Maar wat is de juiste helling?

In het algemeen geldt: hoe groter het hoogteverschil, hoe lager het hellingspercentage. Logisch, want hoe steiler de helling, hoe minder lang fietsers deze kunnen trotseren. Bij lange hellingbanen is het om deze reden aan te raden het hellingspercentage naar boven toe geleidelijk af te laten nemen.

Streefwaarden
Hoewel regelgeving ontbreekt, zijn er wel diverse richtlijnen over fietshellingen. Onderstaande grafiek is gebaseerd op deze richtlijnen en kwam tot stand in overleg met onder meer de Fietsersbond en het CROW. (Zie ook CROW publicatie 342, Ontwerpwijzer bruggen langzaam verkeer.) De grafiek toont de streefwaarde voor hellingpercentages en de bandbreedte waarbinnen een hellingbaan acceptabel kan zijn.

Dat het te overbruggen hoogteverschil, en daarmee de lengte van de hellingbaan, sterk bepalend is, blijkt duidelijk uit de grafiek. Bij een hoogteverschil tot 1,5 meter kan een helling best 7,5 procent zijn, maar bij een hoogteverschil van 6,5 meter ligt het maximale hellingspercentage al op 3 procent, waarna deze afneemt tot 2 procent bij hoogteverschillen van 10 meter. Dit heeft natuurlijk te maken met de grote lengte van hellingbanen die een dergelijk hoogteverschil overbruggen.

Formule
Naast bovenstaande grafiek biedt ook de formule Z=(H/L)2 x L = H2/L inzicht in de moeilijkheidsgraad van een fietshelling.  Z staat voor zwaarte. Bij normale omstandigheden geldt Z=0,075 als streefwaarde; de zwarte lijn in de grafiek komt overeen met Z=0,075. De bovengrens van de bandbreedte minder windhinder/minder comfort is gebaseerd op Z=0,2; de ondergrens (meer windhinder/meer comfort) op Z=0,033.

Factoren
Bij het bepalen van het hellingspercentage is de zwarte lijn in de grafiek dus de streefwaarde. Allerlei factoren kunnen er echter voor zorgen dat een ander percentage acceptabel is. Zo is bijvoorbeeld de locatie van de brug van belang. Staat er geregeld veel wind? Dat is uiteraard van invloed op het comfort, dus is het slim de helling in zo’n geval minder steil te maken dan op een beschutte locatie nodig zou zijn.

Ook de ligging van de brug in het totale netwerk van fietsroutes kan van invloed zijn. Biedt de brug fietsers een significant snellere route, dan zullen ze eerder bereid zijn een steilere helling te accepteren dan wanneer een alternatieve route hen net zo snel maar een stuk comfortabeler op bestemming brengt.

Ook zaken als zichtlijnen zijn van belang. Is de helling al van veraf te overzien en in te schatten door fietsers? Dan zullen ze vaart maken voor een helling die strikt genomen iets te steil is. Komt de helling als een verrassing, dan zal de gemiddelde fietser er aanzienlijk meer moeite mee hebben.

De Oversteek te Rijswijk: fietsers kunnen de hele helling overzien

In deel 2 van dit drieluik gaan we dieper in op het ontwerpen van een fietshelling.
Deel 3 belicht de alternatieven, voor situaties waarin echt niet aan de richtlijnen (bovenstaande grafiek) voldaan lijkt te kunnen worden.

Benieuwd wat we voor uw specifieke situatie adviseren? We helpen u graag.

meer informatie?

bel Joost Vreugdenhil:
015 750 25 78

terug naar homepage
Kennisblog

Wellicht ook interessant:
de ipv Delft Design Guide fietshellingen

Ook interessant:

opening fietsbrug Onderbanken N274

De 188 meter lange fietsbrug over de N274 bij Schinveld wordt op 20 februari officieel geopend. We ontwierpen de slanke betonnen brug in samenwerking met kunstenares Marijke de Goey, die tekende voor de drie geïntegreerde kunstobjecten. Het geheel vormt een toegangspoort naar plusregio Parkstad.
BAM.23_busbrug-Zwolle-van-onderaf-ontwerp-ipvDelft-WalterFrisart-FOTOwerk

opening busbrug Zwolle

Aanstaande zaterdag, 9 februari, viert Zwolle de opening van de busbrug en het nieuwe busstation. De 245 meter lange brug met S-vormig tracé, excentrisch geplaatste steunpunten en houten bekleding voert bussen vanaf 17 februari in een vloeiende lijn over het spoor heen.
busbrug Zwolle ontworpen door ipv Delft

vakexcursie donderdag 21 maart 2019

Onze vak-excursie vindt dit jaar plaats op donderdag 21 maart. We zullen deze dag vier projecten bezoeken in Zwolle en omgeving, bent u er ook bij?
beweegbare Michiel-de-Ruyterbrug-Schokkerhoek-Urk-ipvDelft

beweegbare Michiel de Ruyter brug onthuld

Onlangs heeft de gemeente Urk ons ontwerp voor een nieuwe beweegbare brug over de Urkervaart bekend gemaakt. De markante brug ontsluit de ruim 1400 woningen van nieuwbouwwijk Schokkerhoek, waarvan de bouw in 2021 begint. De moderne ophaalbrug wordt binnenkort UAV-gc aanbesteed.
NEN.01_infographic-v4-ipvDelftipvDelft

NTA voor beweegbare bruggen gelanceerd

Onlangs is de eerste Nederlandse Technische Afspraak (NTA) voor IFD-bouw beweegbare bruggen gelanceerd. IFD staat voor Industrieel, Flexibel, Demontabel. ipv Delft was een van de experts uit de GWW-sector die heeft meegedacht over de invulling van de NTA.