Fietshellingen – deel 1: hellingspercentage

Te steil of niet? Het is een vraag die vaak gesteld wordt, zowel in de ontwerpfase van een fietsbrug als na oplevering. Strikte regelgeving over maximale hellingspercentages is er niet. Uiteindelijk gaat het erom of een fietshelling voor fietsers comfortabel genoeg is. Als fietsers een nieuwe brug mijden omdat de helling te steil en zwaar is, dan is het wellicht de investering niet waard. De juiste helling is dus essentieel. Maar wat is de juiste helling?

In het algemeen geldt: hoe groter het hoogteverschil, hoe lager het hellingspercentage. Logisch, want hoe steiler de helling, hoe minder lang fietsers deze kunnen trotseren. Bij lange hellingbanen is het om deze reden aan te raden het hellingspercentage naar boven toe geleidelijk af te laten nemen.

Streefwaarden
Hoewel regelgeving ontbreekt, zijn er wel diverse richtlijnen over fietshellingen. Onderstaande grafiek is gebaseerd op deze richtlijnen en kwam tot stand in overleg met onder meer de Fietsersbond en het CROW. (Zie ook CROW publicatie 342, Ontwerpwijzer bruggen langzaam verkeer.) De grafiek toont de streefwaarde voor hellingpercentages en de bandbreedte waarbinnen een hellingbaan acceptabel kan zijn.

Dat het te overbruggen hoogteverschil, en daarmee de lengte van de hellingbaan, sterk bepalend is, blijkt duidelijk uit de grafiek. Bij een hoogteverschil tot 1,5 meter kan een helling best 7,5 procent zijn, maar bij een hoogteverschil van 6,5 meter ligt het maximale hellingspercentage al op 3 procent, waarna deze afneemt tot 2 procent bij hoogteverschillen van 10 meter. Dit heeft natuurlijk te maken met de grote lengte van hellingbanen die een dergelijk hoogteverschil overbruggen.

Formule
Naast bovenstaande grafiek biedt ook de formule Z=(H/L)2 x L = H2/L inzicht in de moeilijkheidsgraad van een fietshelling.  Z staat voor zwaarte. Bij normale omstandigheden geldt Z=0,075 als streefwaarde; de zwarte lijn in de grafiek komt overeen met Z=0,075. De bovengrens van de bandbreedte minder windhinder/minder comfort is gebaseerd op Z=0,2; de ondergrens (meer windhinder/meer comfort) op Z=0,033.

Factoren
Bij het bepalen van het hellingspercentage is de zwarte lijn in de grafiek dus de streefwaarde. Allerlei factoren kunnen er echter voor zorgen dat een ander percentage acceptabel is. Zo is bijvoorbeeld de locatie van de brug van belang. Staat er geregeld veel wind? Dat is uiteraard van invloed op het comfort, dus is het slim de helling in zo’n geval minder steil te maken dan op een beschutte locatie nodig zou zijn.

Ook de ligging van de brug in het totale netwerk van fietsroutes kan van invloed zijn. Biedt de brug fietsers een significant snellere route, dan zullen ze eerder bereid zijn een steilere helling te accepteren dan wanneer een alternatieve route hen net zo snel maar een stuk comfortabeler op bestemming brengt.

Ook zaken als zichtlijnen zijn van belang. Is de helling al van veraf te overzien en in te schatten door fietsers? Dan zullen ze vaart maken voor een helling die strikt genomen iets te steil is. Komt de helling als een verrassing, dan zal de gemiddelde fietser er aanzienlijk meer moeite mee hebben.

De Oversteek te Rijswijk: fietsers kunnen de hele helling overzien

In deel 2 van dit drieluik gaan we dieper in op het ontwerpen van een fietshelling.
Deel 3 belicht de alternatieven, voor situaties waarin echt niet aan de richtlijnen (bovenstaande grafiek) voldaan lijkt te kunnen worden.

Benieuwd wat we voor uw specifieke situatie adviseren? We helpen u graag.

meer informatie?

bel Joost Vreugdenhil:
015 750 25 78

terug naar homepage
Kennisblog

Wellicht ook interessant:
de ipv Delft Design Guide fietshellingen

Ook interessant:

betonnen boomachtige steunpunten viaduct-N303-Voorthuizen-ipvDelft

viaduct Overhorst N303 klaar

Bij Voorthuizen is de nieuwe rondweg N303 in gebruik genomen. We ontwierpen het viaduct Overhorst, dat ter hoogte van het dorp over de nieuwe route ligt. De brug is nagenoeg gereed. Het ontwerp is ingetogen en slank, waarbij de  op bomen geïnspireerde betonnen steunpunten de brug karakter geven.
IFB.01_passerelle-L50-Brussel-Berchem-ontwerp-ipvDelft

passerelles Brussel: bouwvergunning verstrekt

De bouwvergunning voor twee voetgangersbruggen over spoorweg L50 ten noorden van Brussel is verleend. In opdracht van Infrabel en in samenwerking met Artgineering maakten we in 2017 het winnende aanbiedingsontwerp voor de passerelles.  Met de markante bruggen van cortenstaal zal zowel bij station Sint-Agatha-Berchem als in het iets oostelijker gelegen Ganshoren de oversteek een stuk fraaier en comfortabeler worden.
Groene Brug gerealiseerd in PijnackerIpvDelft

Pijnacker heeft primeur Groene Brug

In Pijnacker is onlangs de eerste Groene Brug geplaatst! Een uniek concept bestaande uit een composieten brugdek met daarop een laag aarde en beplanting. De voetgangersbrug ligt in nieuwbouwwijk Ackerswoude, in het verlengde van een ecologische zone en is beplant met sedum.
BPL.01_237_verkeersbrug_buitenring-ipvDelft

feestelijke opening Buitenring Parkstad Limburg

Nagenoeg alle bruggen, viaducten, tunnels en (geluids)schermen die we ontwierpen voor de 26 kilometer lange autoweg Buitenring Parkstad Limburg zijn gereed en in gebruik. We zijn trots op het eindresultaat! Op zondag 1 september wordt de route feestelijk geopend met een speciaal voor de gelegenheid geschreven voorstelling nabij Aansluiting Nuth.
PER.01_aerial-photo-Causeway-bridge-Perth

Causeway Bridge Perth

Onze expertise blijkt wereldwijd geliefd: naast het LA River project in de VS werken we inmiddels ook aan een project in Perth, Australië. Het Western Australia Department of Transport heeft ons aangesteld als architect voor een haalbaarheidsstudie voor een nieuwe fiets- en voetgangersbrug over de rivier de Swan. De huidige Causeway Bridge zal in de toekomst worden aangepast om meer ruimte te bieden voor snelverkeer en het openbaar vervoer. Daarmee zal de brug niet meer toegankelijk zijn voor fietsers en voetgangers.